Jak czytać Alice Munro po ujawnieniu sprawy molestowania jej córki? Co opowiadanie „Chłopcy i dziewczynki” mówi dziś o płci, przemocy i społecznych oczekiwaniach? W rozmowie z Agatą Sikorą wychodzimy od literatury, ale szybko przechodzimy do tego, jak działa patriarchat i dlaczego tak trudno dostrzec jego obecność w codzienności. Przeczytacie o tym więcej w jej najnowszej książce: „Jak wyjść z siebie. O złudzeniu niezależności i sile społecznych więzi”, wydanej przez Znak Literanova. 
Pojawia się także temat współczesnych debat o kryzysie męskości, serialu „Adolescence”, edukacji, kulturze internetowej i napięciu między emancypacją a reprodukowaniem dawnych wzorców siły i dominacji. 
Odsyłam Was do wywiadu Agaty z Kacprem Pobłockim tutaj: https://fathers.pl/chlopcy-juz-tacy-sa-dziedzictwo-bata-i-bunt-czulych-ojcow/
To rozmowa o literaturze, relacjach, przemocy i możliwości zmiany.
Foto: Dominik Czaja

audycja gościnna

Alice Munro,  czy można wyjść poza logikę przemocy?

#6 z Agatą Sikorą

Cecylia Pierzchała

Co się zdarzyło w Jubilee?

Punktem wyjścia do rozmowy z Wojciechem Szymańskim, historykiem sztuki i autorem tekstu „Sądzić książkę po okładce. O polskich projektach okładek książek Alice Munro” jest anegdota o książkach Munro na półce „literatury kobiecej” obok Danielle Steel. Rozmowa dotyczy tego, jak projekty okładek i marketing wpływają na odbiór literatury. Punktem odniesienia jest „male gaze”, pojęcia wprowadzonego przez Laurę Mulvey oraz koncepcje Johna Bergera i Jacques’a Lacana – o uprzedmiotowieniu i władzy spojrzenia. Omawiane okładki wydań Munro pokazują kobiety jako estetyczne, bezosobowe figury, co zniekształca odbiór jej złożonej prozy. W drugiej części pojawia się zestawienie prozy noblistki z Edwardem Hopperem – wspólna jest codzienność z ukrytą w niej niesamowitością. Analizy „Tańca szczęśliwych cieni” i „Hotelu Jacka Randa pokazują, jak detale i gra tożsamości odsłaniają drugi, niepokojący wymiar.
<blockquote class="wp-embedded-content" data-secret="tWZAD7PXYe"><a href="https://ihs.uw.edu.pl/wojciech-szymanski/">dr Wojciech Szymański</a></blockquote>
<iframe loading="lazy" class="wp-embedded-content" sandbox="allow-scripts" security="restricted" style="position: absolute; visibility: hidden;" title="&#8222;dr Wojciech Szymański&#8221; &#8212; Instytut Historii Sztuki UW" src="https://ihs.uw.edu.pl/wojciech-szymanski/embed/#?secret=p55hHJXBWC#?secret=tWZAD7PXYe" data-secret="tWZAD7PXYe" width="600" height="338" frameborder="0" marginwidth="0" marginheight="0" scrolling="no"></iframe> 
Foto na okładce – Dominik Czaja

audycja kulturalna

Wojciech Szymański o okładkach prozy Alice Munro i kontekstach – malarskich i filozoficznych.

#5 z Wojciechem Szymańskim

W tym odcinku przenosimy się do literackiego świata Alice Munro i jej opowiadań „Przyjaciółka z młodości” oraz „Dziecięce igraszki”. Gościniami są Sonia Paul i Marta Szumna-Mitek – pisarki i członkinie kolektywu Sfinga. 
Szczególnie mocno wybrzmiewa temat przemocy i odpowiedzialności – zarówno w kontekście historii Flory, jak i wstrząsającego finału „Dziecięcych igraszek”, gdzie dziecięca zabawa prowadzi do tragedii. Czy brak świadomości wyklucza winę? Czy pamięć może być formą wyparcia? 
W drugiej części rozmowy pojawia się również kontekst biograficzny autorki i pytanie o relację między dziełem a życiem twórczyni. Czy wiedza o autorce zmienia sposób czytania jej tekstów? 
To odcinek o niejednoznaczności, moralnych szarościach i o tym, jak literatura potrafi odsłaniać niewygodne prawdy o człowieku. 
<a href="https://www.facebook.com/profile.php?id=61557997593932">@Sfingagirls</a>
Foto na okładce -&gt; Dominik Czaja

2/7 Sfinga Girls Sonia Pohl i Marta Szumna-Mitek o opowiadaniach Alice Munro.

#4 ze Sfingą

W tym odcinku rozmawiamy o opowiadaniu „Biuro” Alice Munro i prrzyglądamy się potrzebie własnej przestrzeni do pracy – nie tylko fizycznej, ale i symbolicznej. Analizujemy relację bohaterki z właścicielem biura jako metaforę funkcjonowania twórczyni w świecie patriarchalnym. W tle pojawia się esej Virginii Woolf &#8222;Własny pokój&#8221;, a także filmowe historie kobiet (Joan z &#8222;Żony&#8221; i Margaret z &#8222;Wielkich oczu&#8221;), których twórczość została zawłaszczona. 
Polecajki: 
Krystyna Bezubik -&gt; www.piszebochce.pl, @piszebochce 
Foto: Dominik Czaja -&gt; www.behance.net/domczaja

Omawiamy "Biuro", filny: "Żona", "Wielkie Oczy" i pytamy, ile kosztuje twórcza wolność kobiet.

#3 z Krystyną Bezubik

W tym odcinku rozmawiamy o prozie Alice Munro – o „Dziewczętach i kobietach” oraz „Drogim życiu” – czytanych przez pryzmat psychologii jungowskiej. Punktem wyjścia staje się proces indywiduacji, rozumiany nie jako zerwanie, lecz jako powolne stawanie się sobą w relacji z historią, wspólnotą i pamięcią. Szczególne miejsce zajmuje figura matki: obecna jako postać i archetyp, wokół którego krążą opowiadania Munro. Przyglądamy się napięciom między bliskością a buntem, dziedziczeniem a odróżnianiem się, a także temu, jak matka powraca w narracji córki na różnych etapach życia. Wracamy również do motywu domu – nie jako miejsca fizycznego, lecz przestrzeni pamięci, opowieści i pojednania z własnym pochodzeniem. To rozmowa o literaturze jako formie powrotu: do dzieciństwa, do matki, do siebie. 
Fot. Domik Czaja https://www.behance.net/domczaja 
Instytut Raven: https://raven.edu.pl/instytut-studiow-kulturowych-raven/

Kalinowska i Munro – o procesie indywiduacji, powrotach do domu i do siebie.

#2 z Małgorzatą Kalinowską

W tym odcinku rozmawiamy o „Dobrym sąsiedztwie” Joanny Żabnickiej i opowiadaniach Alice Munro. Spotykają się tu poezja i proza, codzienność i pęknięcie, to, co „przed” i „po”. Przyglądamy się sąsiedztwu jako relacji – między ludźmi, wierszami, tytułami i historiami oraz temu, jak teksty oświetlają się nawzajem. Jest o osi (i ości) symetrii, o językowych przesłyszeniach, o strukturze tomiku i o władzy opowieści nad życiem. Wracamy do figur wykluczenia i wspólnoty, do detali codzienności i momentów, w których coś się nieodwracalnie zmienia. To rozmowa o czytaniu, pisaniu i o tym, jak historie, nawet te najcichsze – potrafią nas ustawić względem siebie. 
Lista lektur: 
Alice Munro: 
Droga na Moczary (Dziewczęta i kobiety) 
Epilog. Fotograf (Dziewczęta i kobiety) 
Piękne domy (Taniec szczęśliwych cieni) 
Joanna Żabnicka: 
 Dobre sąsiedztwo

Żabnicka, Munro i „Dobre sąsiedztwo”: o tym, jak teksty i ludzie sąsiadują ze sobą.

#1 z Joanną Żabnicką

Absolwentka teatrologii i edytorstwa UJ. Korpoludka z twórczymi aspiracjami.
Współtwórczyni podcastów „Podkarpackie pisarki – O literaturze” z Małgorzatą Matwij i „Corgi Starter Pack” z hodowlą Karmelowe Duszki. Fun fact: weteranka kreteńskich serpentyn (trąbi na zakrętach!). Relaksuje się przy podcastach kryminalnych i opowieściach, w których trzeba rozkminić motywacje bohaterów.

Absolwentka teatrologii i edytorstwa UJ. Korpoludka z twórczymi aspiracjami.

W dzisiejszej Selekcie:

Pasmo dla Ziemi: wyłanianie się / sound-appearing

 Z Żukowa Morskiego na plażę w Bobolinie, jazda rowerem, marsz przez nadmorski las, plaża, podmuchy wiatru. Zapis dźwiękowy podróży nad morze i wyłaniania się morza z leśno-ptasio-silnikowego otoczenia. Sprzęt: rekorder ZoomH5 skarpetka zamiast kota. 2.05.2025, wiatr ok.25km/2, stan morza 2' Beauforta. Długie słuchanie, można tripować albo robić notatki.

Field Rec Selekta

Wybrane audycje z radiowego archiwum, wyselekcjonowane przez radiową ekipę.

Kapitał Selekta

Jubilee to miasteczko z opowiadań Alice Munro, mikrokosmos ludzkich dramatów. Z zaproszonymi gościniami i gośćmi rozbieramy je na czynniki pierwsze: dojrzewanie, miłość, zdradę i pożądanie, rodzinne sekrety, starzenie się i żałobę. Wyciągamy to, co współczesne: relacje, role społeczne, klasowość i tworzenie tożsamości.
Każdy odcinek to czytanie życia przez literaturę – czułe i krytyczne zarazem.

Każdy odcinek to czytanie życia przez literaturę – czułe i krytyczne zarazem.

Cecylia Pierzchała

Co się zdarzyło w Jubilee?

Co się zdarzyło w Jubilee?: #6 z Agatą Sikorą

Co się zdarzyło w Jubilee?: #5 z Wojciechem Szymańskim

Co się zdarzyło w Jubilee?: #4 ze Sfingą

Co się zdarzyło w Jubilee?: #3 z Krystyną Bezubik

Co się zdarzyło w Jubilee?: #2 z Małgorzatą Kalinowską

Co się zdarzyło w Jubilee?: #1 z Joanną Żabnicką